8/28/2009

Energía eólica: pelotazo eólico

La Voz de Galicia, 05 de enero del 2005

JAVIER GUITIÁN

A LOS QUE no somos especialistas en el tema siempre nos ha sorprendido que un país como Galicia, a la cola de Europa en la mayoría de los indicadores sociales, ambientales, etcétera, ocupe una posición destacada en el campo de la energía eólica. Desde mi ignorancia, siempre pensé que simplemente se trataba de la ausencia de un modelo energético para el país que posibilitaba a determinadas empresas el hacer negocio al amparo de las subvenciones públicas; sin embargo, ha sido un interesante reportaje publicado en la sección de Economía de La Voz de Galicia (martes 7 de diciembre) el que, creo, me lo ha aclarado de forma definitiva.

Vamos a ver si lo he entendido. Una empresa con un capital social de 3.000 euros (500.000 pesetas) constituida por personas sin relación previa con el sector energético consigue la adjudicación, pongamos por caso, de 10 megavatios. Inmediatamente pone la concesión en el mercado y obtiene 1,3 millones de euros por megavatio, es decir 13 millones de euros. Pero es que además, detalle menor, se han colado 455 megavatios de más! ¿A que la inversión es buena? Eso no me lo da mi banco!

La cuestión no es baladí porque además de explicar el origen de la nueva «religión eólica» contribuye a aclarar algunas cuestiones ambientales que siempre me han preocupado. En primer lugar, nunca he entendido por que individuos, empresas o sectores de la administración que se han caracterizado por su desprecio más absoluto al medio ambiente abrazan repentinamente el credo de las energías alternativas y repiten los nuevos mandamientos acerca del efecto invernadero, el calentamiento global, la conservación de la biodiversidad, etcétera En segundo lugar, la cuestión me aclara por qué evaluaciones de impacto ambiental con un nivel científico propio de un concursante de Gran Hermano superan sin problema los controles ambientales en nuestra comunidad. No importa que ignoren los efectos de los parques eólicos sobre la flora, la fauna, el paisaje, tampoco el efecto multiplicador de la instalación próxima de muchos de ellos, todo vale por las energías limpias.

Me dirán que me opongo al desarrollo de energías alternativas, que critico a las empresas que invierten en el desarrollo de nuevas tecnologías y que pongo en peligro puestos de trabajo. Pues no, no es eso. De lo que se trata es de que todo el mundo sabe lo que pasa con las concesiones, de que la administración conoce los daños ambientales causados por muchos parques y de que, como otras veces, no se hace nada. Se trata simplemente de un pelotazo, eólico, alternativo, limpio, pero pelotazo al fin y al cabo.

En fin, como siempre la noticia tiene un lado bueno que es necesario subrayar para no caer en el pesimismo. Cualquier persona puede hacerse rica en Galicia en poco tiempo, si tiene buenas relaciones, aunque el megavatio le suene a nombre de discoteca y se lleve por delante alguna planta endémica, turbera, etc. Tendremos que aceptarlo pero, por favor, basta ya de vendernos la preocupación por la conservación del medio ambiente y acercaros a pasear por la sierra de A Gañidoira: es lo más parecido que he visto a un moderno vía crucis.

8/05/2009

El Oribio, majestuoso se alza ante nosotros

Una frase que identifica al monte Oribio en el núcleo de relaciones del veterinario José Antonio Carril (Totono) y su ámbito familiar y profesional es la siguiente: “El Oribio, majestuoso se alza ante nosotros”.

Criado desde pequeño en el Ayuntamiento de Triacastela, concello que mi padre atendía como cirujano, morando entre la parroquia de Lamas y Vilavella; amante y defensor de la naturaleza y defensor de su aprovechamiento sostenible como las actividades cinegéticas que aprendí y empecé a practicar en estos montes de la montaña lucense de la mano de mi padre, Dr. Carril, de Abel de Carronzo (d.e.p.) y de Manolo de Calledapedra. Estudié la carrera de veterinaria porque tenía una ilusión: la de ejercer esta bonita profesión entre los ganaderos de Triacastela donde ya contaba con numerosos amigos, ilusión que pude ver cumplida y que se realizó durante 10 maravillosos años donde se consagró mi amor por estas tierras y mi implicación con sus gentes y sus quehaceres afincándome en el pueblo de Vilar y empadronándome como un vecino más. Aquí desarrollé mi actividad profesional, como veterinario clínico, intentando mejorar las rentas agrarias de mis clientes y aquí fundé, junto con otros amigos y vecinos de Fompernal, de Meizarán, Lamas y Vilar, la Asociación Gallega de Criadores de la Raza Porcina Celta (ASOPORCEL), que hoy cuenta con 267 socios y que sus actividades se centran en la explotación natural de recursos autóctonos y naturales basados en el aprovechamiento sostenible y respetuoso con el medio ambiente.

Por todo esto, me siento conocedor, me siento susceptible, dolido y pesaroso y me siento apto y cualificado para opinar acerca de la masacre que se quiere hacer con el Parque Eólico que se pretende plantar e implantar en la cima de este nuestro Monte Oribio, que majestuoso se alza ante nosotros.

El Monte Oribio es una de las maravillas que poseemos los gallegos en la montaña lucense. Eso lo pude comprobar durante muchos años que ejercí de anfitrión de numerosas visitas de amistades de distintas partes del Mundo, que siempre marchaban impresionados de la magia que se desprendía del Monte Oribio. Yo siempre digo que si esto estuviese en Cataluña, en Cantabria u otra parte, ya le hubiesen extraído el beneficio turístico que se merecía, sin haberle perjudicado.

Cuando los peregrinos bajan hacia Triacastela, haciendo el Camino de Santiago, la primera impresión es la que les ofrece el Oribio y su gran majestuosidad, impresión en sus retinas que nunca se escapará de sus memorias y que les dejará para siempre un recuerdo de Triacastela (a lo largo y bonito de toda la grandeza del Camino, que es mucha en otras localidades gallegas o no).

Ya bastante daño se le ha hecho: desde el olvido de un Camino Real que desfilaba por sus tierras, a Casa das Neves (de ladrones de cabecera que se asentaban en su falda), pasando por el abandono de la actividad agraria en sus laderas, lo que implicó una pérdida de biodiversidad de flora y fauna, como ocurrió con la Perdiz Pardilla (Perdix perdix), Charra, como se le decía en Triacastela y que yo, personalmente, tengo avistado en mis correrías por la cima del Monte Oribio.


El Monte Oribio se adaptó a las nuevas actuaciones y modificó su aspecto natural, adornándose de monte y arbolado autóctono, el cual le da su actual aspecto de monte rebelde y mágico y lo que cautiva el corazón y el intelecto de numerosos admiradores que se acercan a disfrutar de sus vistas.

A mi modesto entender, el modo de proceder con esta grandeza paraje natural debería ser con otro enfoque diferente al de causarle un impacto visual, auditivo y de agresión directa a la flora y fauna que allí se asientan. Los posibles efectos de un proyecto eólico en el medio ambiente deben ser analizados con la realización de un estudio de impacto ambiental. En principio, las zonas naturales protegidas deberían quedar al margen del desarrollo de la energía eólica. Según los expertos, cuanto mayor calidad ecológica posea el territorio a implantar un parque eólico, mayor destrozo y mayor impacto se le crea, caso que ocurre con este monte lucense.

El Monte Oribio, que majestuoso se alza ante nosotros, no se merece esto. Pensemos en otro tipo de aprovechamiento sostenible y yo me brindo a ello, con estas letras que deseo que sirvan de carta de adhesión a favor de su conservación natural.

Firmado,

José Antonio Carril González-Barros Coordinador de ASOPORCEL y amante de Triacastela

7/29/2009

Comunicado da Asociación Mulleres Rurais Tres Castros

Parécenos unha inxusticia mui grande que se instale un parque eólico exactamente no Camiño Real, que transcurre polo cimo do monte Oribio e ten a súa orixe nuha calzada romana, arruinando a paisaxe dunha das etapas máis fermosas do Camiño de Santiago, que está totalmente protexido, o que vai afectar negativamente os intereses socioeconómicos do concello.

Polo tanto opoñémonos rotundamente á súa instalación.

María Isabel Fontal Pérez. Presidenta da asociación.

7/20/2009

Comunicado da Asociación Socio-Cultural O Iribio

COMUNICADO EN DEFENSA DA SERRA DO IRIBIO

Triacastela, a 20 de Xullo de 2009


O pasado xoves, día 16 de Xullo, ven de se publicar no DOG a resolución pola que se aproba definitivamente o proxecto sectorial de incidencia supramunicipal do «Parque Eólico Oribio», nos concellos de Triacastela e Samos.

Desde a Asociación Socio-Cultural «O Iribio» manifestar a nosa máis absoluta e rotunda OPOSICIÓN este atentado contra a nosa terra e o noso futuro::


1
É UNHA AGRESIÓN IRREVERSÍBEL AO MEDIO AMBIENTE. Este parque eólico está situado na Rede Natura 2000, rede de espazos naturais protexidos no ámbito da Unión Europea creada en virtude da Directiva 92/43/CEE, relativa á conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres, coñecida como Directiva Hábitats, co gallo de salvagardar os espazos naturais máis representativos da diversidade de hábitats e especies de Europa. Evidentemente este parque é unha actividade INCOMPATÍBEL coa Rede Natura.

O obxectivo global da Directiva Hábitats, é “contribuír a garantir a biodiversidade mediante a conservación dos hábitats naturais e da fauna e flora silvestres no territorio europeo dos Estados membros”. Para o cumprimento deste obxectivo global, a Directiva está estruturada en dous grandes obxectivos máis concretos: a creación da rede Natura 2000 e o sistema de protección global das especies.

A Directiva Hábitats crea a rede ecolóxica europea coherente de zonas especiais de conservación. Esta rede de lugares terá que garantir o mantemento (ou o restablecemento) nun estado de conservación favorabel dos tipos de hábitats naturais e dos hábitats das especies na súa área de distribución natural dentro do da Unión Europea.

A Xunta de Galiza, mediante o Decreto 72/2004 tamén declarou a todos os espazos naturais dentro dun LIC baixo a figura de Zonas de Especial Protección dos Valores Naturais (ZEPVN), incluindoos desta forma na Rede Galega de Espazos Protexidos segundo o estabelecido na Lei 9/2001 da conservación da natureza de Galiza. Esta declaración implica estes espazos deberán contar cun Plano de Conservación.

Os valiosos hábitats existentes nas áreas ocupadas polo eólico ainda non contan con un estudo detallado, porén o LIC enteiro está afectado por un Plano de Ordenación dos Recursos Naturais (PORN) que os está a estudar en profundidade, e que legalmente impide calquer actividade que poda modificalos mentras non se finalice a elaboración deste plano.

A propia documentación aportada pola empresa na sua solicitude recoñece que afectan seriamente a 4 hábitats e contabilizan na zona ocupada polo parque eólico mais 30 especies ameazadas reguladas legalmente con diversos graus de protección.

A autorización deste parque eólico neste lugar contradice todas as medidas de protección da natureza, e de levarse a cabo destruirá un patrimonio natural que se perderá para sempre, privando as futuras xeracións do uso do seu valor.

2
É UNHA AGRESIÓN AO PATRIMONIO MATERIAL E INMATERIAL DO CAMIÑO DE SANTIAGO, nunha das serras máis emblemáticas dun camiño declarado Ben de Interese Cultural (desde 1962), Primeiro Itinerario Cultural Europeo (desde 1987) e Patrimonio Cultural da Humanidade (desde 1993), estando este parque localizado totalmente na súa área de protección e cun impacto paisaxístico fulminante.

Os aeroxeneradores incluidos de uns 100 m de altura están proxectados no cimo dunha montaña de 1.440 m de altitude e serán visíbeis desde o Bierzo ou Lugo capital. O impacto visual afectará a enormes áreas do territorio e malamente se poderá minimizar “decorando os muiños con motivos xacobeos” “plantando vexetación para tapar as vistas”como rezan as insultantes medidas correctoras propostas pola administración.

3
É UNHA AGRESIÓN AO PATRIMONIO ARQUEOLÓXICO E HISTORICO DO «CAMIÑO REAL» que transcurre pola cresta do monte e sobre o que se situarán literalmente os aeroxeneradores. Este camiño medieval ten as súas orixes na época romana, e nel atópanse neveiros e restos arqueolóxicos ainda por evaluar, nunha zona da Galiza onde se están facendo espectaculares achádegos.

O parque eólico foi autorizado sen o mais mínimo estudo ou calquer sensibilidade no referente ao patrimonio arqueolóxico, malia que os expertos alertan do seu elevado interese.

O Camiño Real é ademais unha ruta de sendeirismo que ao caracter histórico se lle suman unhas impresionantes vistas e o disfrute de espazos naturais exclusivos, polo que as suas posibilidades de explotación para o ecoturismo outorganlle un grandísimo valor.

4
É UNHA AGRESIÓN AO DESENVOLVIMENTO SOCIOECONÓMICO DOS CONCELLOS AFECTADOS , onde non aporta ningún posto de traballo directo nin indirecto, no entanto perxudica seriamente a economía complementaria da agricultura predominante ligada ao turismo rural e xacobeo, que é a única que medra positivamente nestes concellos.

Resulta contradictorio investir en desenvolvimento rural, en promoción do Camiño de Santiago, subvencións e programas con fondos comunitarios como o Leader+, LIFE+, etc, fondos para a conservación da natureza, cando despois se introduce un parque eólico incompatiblel coa lóxica destes investimentos e que bota por terra todo o esforzo público e privado de desenvolvimento en concellos onde o principal problema é a alarmante perda de povoación e a emigración a vilas próximas debido as poucas alternativas económicas a unha agricultura en crise.

5
É UN INSULTO Á LEXISLACIÓN E PROCEDIMENTOS ADMINISTRATIVOS sendo unha sucesión de irregularidades desde o inicio da sua tramitación en 2004 onde se lle concedeu como FAVORÁBEL unha Declaración de Impacto Ambiental con todo tipo de erros de fondo e forma. Unha Declaración de Impacto Ambiental é un complexo informe que require unha serie de informes previos de outras consellarias e organismos, ausentes neste caso, e cuxa tramitación require case dous anos. A Declaración de Impacto Ambiental para este parque foi elaborada NO ESPECTACULAR PRAZO DUN MÉS, co governo Fraga en funcións despois de perder as elecións e foi asinada polo Director Xeral de Calidade e Avaliación Ambiental o DIA ANTES DO SEU CESAMENTO, que deu o visto bo a un expediente chapuceiro e cheo de erros e no que faltaban importantes informes e estudos previos. Ademais, claro, de “pechar os ollos” diante do verdadeiro impacto que este parque produce.

6
É UN INSULTO AOS VECIÑOS aos que se lles negan permisos para actividades demostradamente sostíbeis dentro da Rede Natura para logo autorizar algo tan agresivo como este parque eólico.

Impidese a construcción dun simple galpón polo “impacto” que ten no Camiño de Santiago, desde o que a maioria das veces nen se ve, e logo autorízanse muiños que se ven a 80 Km.

Negase o permiso para ampliar as instalacións a un veciño emprendedor que ten a única fábrica galega de instalacións deportivas, actividade totalmente sostíbel e compatibel coa conservación da natureza e do patrimonio, e que pretende empregar a 100 persoas da zona, e o mesmo tempo autorizase unha actividade incompatibel e que non emprega a ninguén.

7
É UN PRECEDENTE para novas concesións en espazos protexidos, que realmente é o que busca este parque de dubidosa rendabilidade, que principalmente pretende abrir as portas a construcción masiva deles nos espazos protexidos das serras orientais.


Polos motivos anteriormente expostos, a Asociación Socio-Cultural O iribio iniciou xa accións para impedir a construcción deste parque eólico.

Presentamos xa un recurso de reposición á licenza municipal de obras no Concello de Triacastela ao detectarmos diversas iregularidades que consideramos que a anulan.
Nos próximos dias formalizaremos tamén un recurso de reposición perante a Xunta, e imos levar este tema aos tribunais se a administración non rectifica na sua neglixencia.

Paralelamente iniciaremos charlas informativas nos próximos días nos concellos afectados, onde explicaremos pormenorizadamente os problemas que este parque ocasionará aos veciños e as alternativas de futuro que o parque nos impide. Estas charlas estarán abertas a todo o mundo e tentaremos fomentar un debate constructivo, onde terán voz todos os asistentes. Trataremos de implicar aos colectivos afectados de forma mais directa como son as comunidades de montes e o sector hostaleiro.

Nesta semana botará a andar tamén unha campaña de recollida de sinaturas baixo o lema «O Iribio: outro futuro, que non o leve o vento!» que lle serán entregadas á administración esixindo a paralisación desta barbaridade.

Procuraremos sensibilizar e movilizar a todas cantas presoas podamos porque queremos que o futuro sexa algo diferente da depredación, destrucción e desertificación social do rural.